Junior ijzerzaag
Een junior ijzerzaag is een kleine metaalzaag met een blad van 150 mm, de helft van een gewone handijzerzaag. De beugel is smal en licht, dus je zaagt ermee op plekken waar een grote beugel tegen de muur of de leidingen stoot: in een meterkast, onder een aanrecht of in een krappe schakelkast. De meeste juniorbladen hebben een fijne vertanding van 32 TPI, precies goed voor dunne buis, draadeind, kabelgoot en kunststof. In dit overzicht staan junior ijzerzagen van onder meer Bahco, Stanley, Hultafors, Benson, Skandia en Brüder Mannesmann. De verschillen zitten vooral in de manier van spannen, het frame en de greep. Zaag je vooral korte sneden in dun materiaal, dan is een junior genoeg. Moet je vaker door dikwandig profiel, neem hem dan als tweede zaag naast een beugel voor 300 mm-bladen.
Bekijk product →
Wat maakt een junior ijzerzaag anders?
Het verschil zit in de maat. Een junior gebruikt een blad van 150 mm, of 6 inch. Waar een gewoon 300 mm-blad met twee gaten over de pennen van de beugel valt, hebben juniorbladen meestal kleine stiftjes aan de uiteinden die in sleuven van het frame haken. Gewone bladen passen er daarom niet in, en juniorbladen niet in een grote beugel.
Met de korte slag zaag je per haal minder materiaal weg. Voor een pvc-buis of een draadeind M8 maakt dat weinig uit, voor een stalen koker van 40 mm wel. Een junior vervangt dus geen handijzerzaag met 300 mm-blad, maar is een handzame zaag voor klein en precies werk.
Hoe wordt het blad gespannen?
Bij junior ijzerzagen zie je grofweg twee systemen.
- Verende beugel: het frame van verenstaal staat zelf onder spanning. Je drukt de beugel iets in, haakt het blad erin en laat los. Dat is eenvoudig, maar de spanning is niet instelbaar en neemt af als het frame na jaren vermoeid raakt.
- Beugel met stelknop of hendel: hier zet je de spanning zelf. Hultafors geeft de HMM een stalen frame, een gekartelde knop om het blad te spannen en een aluminium handgreep. Stanley beschrijft bij zijn juniorbeugel van 150 mm een bladwissel zonder gereedschap.
Een instelbare spanning geeft een rechtere snede en maakt het makkelijker om het blad na een wissel weer strak te zetten. Voor af en toe een klusje werkt een verende beugel ook prima.
Waar let je op bij het kiezen?
Omdat alle junior ijzerzagen hetzelfde bladformaat gebruiken, zitten de verschillen in het frame en de afwerking. In onze vergelijking kijken we vooral naar deze punten.
- Frame: een beugel van vierkant of plat profiel buigt minder mee dan een frame van rond draad, waardoor het blad beter op spanning blijft.
- Greep: een pistoolgreep, zoals bij de Bahco Junior met pistoolgreep, geeft meer houvast en stuurt makkelijker dan een rechte greep die in het frame doorloopt.
- Afwerking: een verchroomd of gelakt frame roest minder snel in een gereedschapstas of een vochtige kruipruimte.
- Reservebladen: sommige zagen worden met een extra blad geleverd. Handig, want juniorbladen zijn niet bij elke winkel op voorraad.
- Spelingsvrij blad: controleer na het spannen of het blad niet in de sleuven kan draaien. Een blad dat wiebelt, geeft een brede, rafelige snede.
Welk blad hoort op een junior?
Juniorbladen zijn 150 mm lang en hebben meestal 32 TPI. Dat past bij het werk: in dunwandige buis en plaat staan er zo altijd minstens drie tanden tegelijk in het materiaal. Er zijn ook juniorbladen van 24 TPI, die in massief materiaal zoals een bout of messing staaf sneller opschieten. Je vindt bladen van buigzaam koolstofstaal en bimetaalbladen die langer scherp blijven. Losse bladen, onder meer van Bahco en Benson, staan bij de zaagbladen. Leg er een paar op voorraad, want een bot blad in een kleine zaag merk je meteen.
Voor welke klussen pak je een junior ijzerzaag?
Elektriciens gebruiken hem voor kabelgoot, installatiebuis en draadeind. Loodgieters korten er dunne koperen leiding en kunststof afvoer mee in. In de modelbouw zaag je er messing strip en dun aluminium profiel mee op maat. Kunststof buis zaag je netjes als je de buis vastklemt en rustig zaagt; meer daarover lees je in de gids over pvc zagen.
Zaag je vaker door massief staal dikker dan een centimeter, dan wordt het met een junior geduldwerk. Nog compactere zagen, soms met een blad dat je onder verschillende hoeken zet, vind je bij de mini ijzerzaag.
Tips voor een rechte snede met een klein blad
- Klem het werkstuk dicht bij de zaaglijn vast; met een korte zaag trilt los materiaal sneller mee.
- Vijl een klein kerfje op de zaaglijn, dan loopt het blad bij de eerste halen niet weg.
- Gebruik de hele bladlengte in plaats van korte, snelle halen in het midden.
- Zet alleen druk bij het duwen en laat de zaag bij het terugtrekken licht over het materiaal gaan.
- Controleer na elke bladwissel de tandrichting: de tanden wijzen van de greep af. Hoe je dat doet, lees je in zaagblad vervangen.
Veelgestelde vragen
Past een gewoon ijzerzaagblad in een junior ijzerzaag?
Nee. Een gewoon blad is 250 of 300 mm lang en heeft gaten aan de uiteinden. Een juniorblad is 150 mm en heeft meestal stiftjes die in de beugel haken. Koop dus bladen die als junior of 150 mm zijn aangeduid en kijk welke bevestiging jouw beugel heeft.
Kun je rvs zagen met een junior ijzerzaag?
Dunne rvs-buis en strip lukken prima met een scherp blad van 32 TPI, rustige halen en constante druk. Rvs wordt harder als het blad schuurt in plaats van snijdt, dus til de zaag bij het terugtrekken licht op. Voor dikker rvs kies je een grote beugel met een bimetaalblad.
Wat is het verschil tussen een junior en een kleine ijzerzaag?
In winkels lopen de namen door elkaar. Een junior is meestal een klassieke kleine beugel met een blad van 150 mm dat aan twee kanten vastzit. Als kleine of mini ijzerzaag worden ook compacte beugels met een verstelbare bladstand verkocht, of een handvat waarin een los blad vrij uitsteekt.
Hoe dik mag het materiaal zijn voor een junior ijzerzaag?
De ruimte tussen blad en beugel bepaalt hoe groot het werkstuk mag zijn; Stanley noemt voor zijn juniorbeugel 76 mm. In de praktijk wordt zagen in massief staal dikker dan een centimeter traag, omdat je met het korte blad per haal weinig materiaal wegneemt.